Diesel po 9 zł za litr. Ile paliwo kosztuje firmy i jak odliczyć od niego VAT

Olej napędowy zdrożał od lutego o ponad 50 proc.

Reflex podał 12 lutego 2026 r., że benzyna 95 kosztowała średnio 5,65 zł za litr, a olej napędowy 5,90 zł. Ropa Brent kosztowała wtedy około 67 dol. za baryłkę. 24 września średnia cena diesla wyniosła 9,00 zł, a benzyny 95 - 7,97 zł. Olej napędowy zdrożał więc w ciągu siedmiu miesięcy o 52,5 proc., benzyna 95 o 41 proc.

Dla firmy, która kupuje 10 tys. litrów oleju napędowego miesięcznie, różnica między cenami z lutego i z końca września to 31 tys. zł brutto na każdej miesięcznej fakturze. Po odliczeniu 23-proc. VAT zostaje około 25,2 tys. zł netto dodatkowego kosztu co miesiąc. Na to, jak ceny zmieniają się z tygodnia na tydzień i co stoi za kolejnymi rekordami, wskazuje tygodniowa prognoza cen paliw, w której zestawiono dane e-petrol i Reflexu.

Wzrost cen napędzają VAT, ropa i marże bliskie zera

1 września 2026 r. wygasł rządowy program „Ceny Paliwa Niżej” (CPN), a na paliwa wróciła 23-proc. stawka VAT w miejsce obniżonej stawki 8 proc. E-petrol podał 9 września, że średnia cena oleju napędowego wyniosła 8,75 zł za litr, najwięcej w historii notowań serwisu. Tydzień później serwis odnotował kolejny rekord.

W piątek 25 września ropa Brent kosztowała ponad 105 dol. za baryłkę, a rosyjska Urals przekroczyła 90 dol., po raz pierwszy od października 2014 r. W hurcie olej napędowy kosztował tego dnia 7483 zł za metr sześcienny, benzyna 95 - 6469 zł. Według e-petrol stacje utrzymują cenę diesla w okolicy 9 zł kosztem niemal całkowitego wyczerpania marży detalicznej, co oznacza, że kolejny wzrost cen w hurcie przejdzie na dystrybutory bez amortyzacji.

Paliwo przekłada się też na ceny w całej gospodarce. Adam Antoniak, ekonomista ING Banku Śląskiego, prognozował przed publikacją szybkiego szacunku Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) z 30 września, że inflacja we wrześniu wzrosła do 4,2 proc. z 3,4 proc. w sierpniu, a paliwa odpowiadają za około 2 punkty procentowe tego wskaźnika.

Transport, budownictwo i spedycja płacą najwięcej

Zachodniopomorskie Stowarzyszenie Przewoźników Drogowych (ZSPD) szacuje, że olej napędowy to 35-40 proc. kosztów operacyjnych firm transportowych. Prezes stowarzyszenia Dariusz Matulewicz postuluje wprowadzenie „paliwa profesjonalnego”, przy którym część podatków wracałaby do przewoźników, i wskazuje jako poziom stabilizacji 6 zł za litr.

Hanna Mojsiuk, prezes Północnej Izby Gospodarczej w Szczecinie, podała, że w budownictwie, spedycji i przemyśle chemicznym paliwo stanowi około 30 proc. kosztów. Izba w ciągu dwóch tygodni września otrzymała od przedsiębiorców z regionu kilkadziesiąt sygnałów o problemach finansowych. Branża transportowa domaga się też czasowego zwolnienia z opłaty paliwowej i emisyjnej oraz preferencyjnych zasad odraczania składek ZUS dla firm wykazujących straty.

Jak firma odlicza VAT od paliwa

Prawo do odliczenia VAT od paliwa zależy od rodzaju pojazdu i sposobu jego używania. Zasady opisuje art. 86a ustawy o podatku od towarów i usług:

• przy samochodzie o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t używanym także prywatnie firma odlicza 50 proc. VAT od paliwa

• pełne, stuprocentowe odliczenie przysługuje, gdy samochód służy wyłącznie działalności gospodarczej, firma prowadzi ewidencję przebiegu pojazdu i zgłosi go do urzędu skarbowego na formularzu VAT-26 w ciągu 7 dni od poniesienia pierwszego wydatku

• pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t, w tym ciągniki siodłowe, nie są objęte ograniczeniem i VAT od paliwa do nich odlicza się w całości

W podatku dochodowym przy samochodzie osobowym używanym w sposób mieszany do kosztów uzyskania przychodu zalicza się 75 proc. wydatków na paliwo. Przy pojeździe wykorzystywanym wyłącznie w firmie koszt paliwa wchodzi w całości. Przy dieslu po 9 zł różnica między odliczeniem połowy a całości VAT to około 84 gr na każdym litrze.

Dwie drogi do tańszego paliwa: rządowa i prezydencka

Sejm ponownie uchwalił ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych 18 września 2026 r., a Senat przyjął ją 24 września bez poprawek. Rząd szacuje wpływy z daniny na około 4 mld zł i chce za nie sfinansować kolejną edycję CPN. Premier Donald Tusk zapowiedział 15 września, że program ruszy natychmiast po podpisie prezydenta. Poprzednią wersję ustawy Karol Nawrocki skierował w lipcu do Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że podatek obejmowałby dochody osiągnięte wstecz, od marca.

Kancelaria Prezydenta złożyła 18 września w Sejmie własny projekt „Paliwo Kosztuje Normalnie” (PKN). Zakłada on zwolnienie paliw z podatku od sprzedaży detalicznej do 31 marca 2027 r., możliwość obniżania akcyzy przez ministra finansów i limity marż na kolejnych etapach obrotu. Kancelaria szacuje, że limit marż obniżyłby ceny o 1,70 - 2,60 zł na litrze. Minister energii Miłosz Motyka wskazał, że projekt nie ma źródła pokrycia w budżecie, a importerzy ostrzegają, że limity marż mogą zniechęcić ich do sprowadzania paliwa do Polski.

Co zdecyduje o cenach w kolejnych tygodniach

Prezydent ma 21 dni na podpisanie ustawy, skierowanie jej do Trybunału Konstytucyjnego albo zwrócenie Sejmowi (art. 122 Konstytucji RP). Rząd nie wyznaczył daty startu nowej edycji CPN ani nie podał, jak głęboko obniżyłaby ona ceny. Projekt PKN nie ma jeszcze terminu pierwszego czytania. Kolejne etapy sporu o ceny paliw i decyzję prezydenta na bieżąco relacjonuje portal Nasza Polska.

Na rynku ropy e-petrol wskazuje na napięcie na Bliskim Wschodzie i nierozstrzygniętą sprawę zakazu eksportu oleju napędowego ze Stanów Zjednoczonych, które odpowiadają za około 20 proc. światowej podaży tego paliwa przewożonego drogą morską. Analitycy serwisu ocenili, że dopóki z regionu nie napłyną sygnały uspokojenia, ryzyko kolejnych rekordów cen diesla pozostaje realne.