Biznesradar bez reklam? Sprawdź BR Plus

Jaki podpis elektroniczny wybrać? Obowiązki, poziomy zabezpieczeń i zasada działania

materiał partnera

Udostępnij

Przedsiębiorca, który pierwszy raz szuka podpisu elektronicznego, zwykle zadaje dwa pytania: czy w ogóle go potrzebuje, a jeśli tak, to jakiego. Odpowiedź zależy od tego, gdzie podpis ma trafiać. Zanim jednak przejdziemy do wyboru, warto przypomnieć, po co ten podpis istnieje. Umożliwia sprawdzenie, kto złożył oświadczenie woli, i potwierdza autentyczność przekazanych danych. Ma też chronić przed dostępem osób trzecich i przed kradzieżą tożsamości. Dokument z takim podpisem jest przypisany do konkretnej osoby, a ingerencja w treść po podpisaniu przestaje być niewidoczna.

Gdzie nie ma wyboru: zamówienia publiczne

Najostrzejsze zasady obowiązują w przetargach publicznych. Postępowanie prowadzi się w całości za pomocą narzędzi elektronicznych, i dotyczy to także składania oraz podpisywania ofert i wszystkich czynności w toku postępowania . Wykonawcy mają obowiązek przygotowywać dokumenty cyfrowo i w tej postaci z nich korzystać. Zamówienia publiczne uchodzą za część administracji, która przeszła pełną cyfryzację .

Od początku 2021 roku podpis elektroniczny jest obowiązkowy w procedurach opartych na ustawie Prawo zamówień publicznych. Jeśli więc firma planuje start w przetargu, musi wcześniej zaopatrzyć się w podpis elektroniczny, w praktyce kwalifikowany. Bez niego oferty nie złoży.

Inne sytuacje, w których podpis się przydaje

Przetargi to niejedyne zastosowanie. Podpis elektroniczny wykorzystuje się również:

  • w sprawach urzędowych, takich jak e-Doręczenia, deklaracje i wnioski,

  • przy umowach biznesowych zawieranych zdalnie,

  • w wewnętrznym obiegu dokumentów w firmie,

  • w sektorze finansowym i ubezpieczeniowym.

Na liście pojawiają się e-Doręczenia, ale to nie to samo co podpis. Oba rozwiązania działają w obiegu cyfrowym, jednak e-Doręczenia potwierdzają, że pismo dotarło do adresata, a podpis służy do złożenia oświadczenia woli. Który poziom podpisu wystarczy

Rodzaje podpisu określa unijne rozporządzenie eIDAS, stosowane od 1 lipca 2016 r.. Wyróżnia ono podpis zwykły, zaawansowany i kwalifikowany. Różnią się one poziomem bezpieczeństwa, wymaganiami technicznymi i skutkami prawnymi. W praktyce większość dokumentów nie potrzebuje najwyższego poziomu ochrony, dlatego warto dopasować rodzaj podpisu do zadania.

Rodzaj podpisu

Jak potwierdza tożsamość

Moc prawna

Kiedy zwykle wystarcza

Zwykły

Słabo: dane elektroniczne powiązane z dokumentem

Bez domniemania równoważności z podpisem ręcznym

Obieg wewnętrzny, jeśli strony akceptują taką formę

Zaawansowany

Średnio: jednoznacznie przypisany podpisującemu i powiązany z dokumentem

Wyższa moc dowodowa, ale nie zawsze równoważna podpisowi ręcznemu

Obieg wewnętrzny, jeśli strony akceptują taką formę

Kwalifikowany

Silnie: certyfikat kwalifikowany i bezpieczne urządzenie

Równoważna podpisowi własnoręcznemu z mocy prawa

Administracja publiczna, zamówienia publiczne

Ważność podpisu zwykłego i zaawansowanego bywa uznawana, ale ich siła dowodowa zależy od sytuacji i od zgody stron. Tylko podpis kwalifikowany daje dokumentowi taką samą moc, jaką ma papier podpisany odręcznie.

Lista kontrolna przed zakupem

Zanim zdecydujesz się na konkretną ofertę, sprawdź cztery rzeczy:

  1. W jakich systemach i na jakich platformach będziesz podpisywać dokumenty.

  2. Czy dostawca ma w ofercie certyfikat kwalifikowany.

  3. Gdzie podpis będzie przechowywany: na karcie, tokenie czy w chmurze.

  4. Na jak długo wydawany jest certyfikat i ile kosztuje jego przedłużenie.

Cena całego rozwiązania zależy od dostawcy, rodzaju podpisu i okresu ważności certyfikatu, dlatego oferty dostawców kwalifikowanych warto porównać właśnie pod tym kątem.

Skąd bierze się bezpieczeństwo podpisu

Za każdym podpisem elektronicznym stoi kryptografia, czyli dziedzina o bardzo długiej historii. Już w starożytnym Rzymie stosowano szyfr Cezara, w którym każdą literę zastępowano inną, oddaloną o kilka pozycji w alfabecie . W XX wieku pojawiły się maszyny takie jak Enigma, urządzenie mechaniczno-elektryczne z 26-znakową klawiaturą, zestawem kilku rotorów (najczęściej od trzech do pięciu) po 26 styków i nieruchomym rotorem odwracającym . Enigma posługiwała się szyfrem polialfabetycznym .

Przełom przyniósł rok 1976. Whitfield Diffie i Martin Hellman zaproponowali wtedy dwa matematycznie powiązane klucze: publiczny i prywatny, z których jeden służy do szyfrowania, a drugi do odszyfrowania . Wcześniejsze algorytmy, włącznie z zatwierdzonym w tym samym roku przez NIST standardem DES, były symetryczne i posługiwały się jednym kluczem do obu operacji .

Dziś ta idea działa tak: z dokumentu wylicza się skrót kryptograficzny i szyfruje go kluczem prywatnym podpisującego. Odbiorca odszyfrowuje skrót kluczem publicznym i porównuje go ze skrótem obliczonym z otrzymanego pliku. Zgodność oznacza, że podpis jest ważny, a dokumentu nikt nie zmienił. Dokładniej opisuje to artykuł o tym, na jakiej zasadzie opiera się podpis elektroniczny.

Z tego mechanizmu wynika najważniejsza zasada bezpieczeństwa: klucza prywatnego nie wolno nikomu udostępniać. Poziom ochrony zależy od rodzaju podpisu i sposobu przechowywania klucza, a najwyższy zapewnia podpis kwalifikowany oparty na bezpiecznym urządzeniu.

Czy blockchain coś tu zmieni?

Blockchain często określa się jako system, którego nie da się złamać. Dane są w nim zapisywane w wielu lokalizacjach, a nie w jednym centralnym repozytorium, co podnosi ich bezpieczeństwo. Technologia ta zmienia sposób zawierania, rozliczania i rejestrowania transakcji elektronicznych, a mniejsza liczba potencjalnych punktów włamania ogranicza ryzyko ataków .

Obecnie łańcuch bloków wykorzystuje się między innymi w transakcjach na rynku energii elektrycznej, w handlu, przy kryptowalutach oraz w obrocie akcjami . Prowadzone są prace nad jego zastosowaniem w bankowości, ubezpieczeniach i administracji publicznej, w tym przy podpisie elektronicznym i uwierzytelnianiu dokumentów . Może on z czasem wzmocnić kontrolę integralności dokumentów. Na razie jednak nie zastępuje kwalifikowanego podpisu elektronicznego w procedurach, które go wymagają.

Pierwsza konfiguracja krok po kroku

Sposób uzyskania podpisu zależy od dostawcy i rodzaju podpisu. Osoby, które robią to po raz pierwszy, znajdą dostępne metody w poradniku o tym, w jaki sposób założyć podpis elektroniczny. Każda z tych metod wymaga potwierdzenia tożsamości, a to, jak przebiega sprawdzenie tożsamości podpisującego, wyjaśnia osobny materiał.

Pytania i odpowiedzi

Czy podpis, który nie jest kwalifikowany, ma jakąkolwiek wartość prawną?

Może zostać uznany za ważny, ale nie korzysta z domniemania równoważności z podpisem własnoręcznym. Jego siła zależy od okoliczności i zgody stron, a w postępowaniu przed sądem lub urzędem może zostać zakwestionowany.

Czy w urzędzie wystarczy dowolny e-podpis?

Nie. Polska administracja publiczna przyjmuje kwalifikowany podpis elektroniczny albo profil zaufany. Jeśli przepisy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności, zwykły podpis elektroniczny zostanie odrzucony.

Czy podpis można złożyć na telefonie?

Tak, jeśli dostawca oferuje podpis w modelu chmurowym. Obsługuje się go wtedy w przeglądarce lub aplikacji mobilnej. Najpierw trzeba jednak przejść weryfikację tożsamości i aktywować usługę.

Podsumowanie wyboru

Kolejność decyzji jest prosta. Najpierw ustal, w jakich procedurach i systemach podpis będzie używany. Jeśli wśród nich są przetargi publiczne lub sprawy urzędowe wymagające formy pisemnej, wybierz podpis kwalifikowany. Dopiero na tej podstawie porównaj oferty dostawców kwalifikowanych.

Pozostałe wiadomości

Słabsze wyniki, wyższy backlog. ZUE podsumowuje I półrocze 2026 r.

Zarząd ZUE opublikował wstępne wyniki finansowe za pierwsze półrocze 2026 r. Zarówno na poziomie jednostkowym, jak i skonsolidowanym spółka odnotowała spadek przychodów oraz zysków we...

2026-08-07, 15:36

Benefit Systems wzmacnia portfolio w województwie kujawsko-pomorskim

Spółka Benefit Systems przejęła 5 klubów fitness Bella Line zlokalizowanych w Toruniu (2), Bydgoszczy (2) i Chełmży (1) o łącznej powierzchni ponad 7 tys. m2. Kluby tej sieci cieszą się...

2026-08-07, 13:41

Kontynuacja zwrotu w wynikach KGL

KGL przedstawiła wstępne wyniki finansowe za pierwsze półrocze 2026 r. Zgodnie z komunikatem, w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2026 r. spółka odnotowała 296 mln zł przychodów ze...

2026-08-07, 13:30

Dywidendowe podsumowanie 32. tygodnia 2026 r.

WZA TXT (TEXT) uchwaliło proponowany przez zarząd podział zysku. Poza wypłaconymi już zaliczkami, do akcjonariuszy spółki trafi jeszcze 2,13 zł dywidendy na akcję. Co da łącznie 4,26 zł...

2026-08-07, 13:10
Biznesradar bez reklam? Sprawdź BR Plus