Numer Identyfikacji Podatkowej - podstawowe informacje

Platforma została uruchomiona w 1996 roku, jednak prace nad jej wdrożeniem oraz umocowaniem od strony prawnej rozpoczęły się wcześniej. Już 13 października 1995 roku weszła w życie ustawa o zasadach ewidencji podatników i płatników, która bardzo precyzyjnie określała ramy działania numeru NIP.

Warto pamiętać o tym, że gdy Numer Identyfikacji Podatkowej wchodził w życie, to z formalnego punktu widzenia, dostawała go każda osoba, która była podatnikiem. Służył on do corocznych rozliczeń z fiskusem i był nadawany obligatoryjnie, nie trzeba było występować o jego przyznanie.

Pomimo tego, że z czasem pojawiło się kilka zmian w zasadach przyznawania numeru NIP, to zmianie nie uległa tak zwana właściwość zamieszkania. Co to oznacza w praktyce? Jeśli firma jest zarejestrowana na przykład w Katowicach, to Numer Identyfikacji Podatkowej będzie przyznany przez właściwy Urząd Skarbowy.

Nie oznacza to, że każdy przedsiębiorca musi starać się o nadanie tego identyfikatora w pobliskiej skarbówce osobiście. Podczas zakładania działalności gospodarczej wystarczy tylko zaznaczyć odpowiednie pole w formularzu CEIDG. Numer Identyfikacji Podatkowej zostanie nam przyznany automatycznie, o czym zostaniemy po kilku dniach powiadomieni e-mailem lub SMS-em.

 

Jak wygląda struktura numeru NIP i jak się go zapisuje?

Pomysłodawcy tego zbioru danych zdecydowali się na kombinację dziesięciu cyfr. Zapewnia to bardzo dużą ilość wolnych rekordów, co skutkuje tym, że baza jeszcze przez wiele długich lat nie będzie „zapchana” i nie będzie trzeba rozszerzać jej o kolejne, nowo dodawane cyfry.

Pierwsze trzy liczby to tak zwane cyfry identyfikacyjne, które są zależne od Urzędu Skarbowego, pod który przynależy przedsiębiorca. Będą one zupełnie inne dla działalności założonej w Gliwicach niż dla firmy z Krakowa czy stolicy Wielkopolski.

Jeśli chcemy sprawdzić, czy numer NIP, jaki mamy, jest poprawny, można skorzystać z tak zwanego działania modulo 11. Kluczową rolę odgrywa wtedy dziesiąta cyfra Numeru Identyfikacji Podatkowej, która pełni funkcję kontrolną. Wystarczy pomnożyć każdą z pierwszych dziesięciu cyfr przez wagi 6,5,7,2,3,4,5,6,7, a następnie zsumować wyniki mnożenia i obliczyć resztę z dzielenia przez liczbę 11. NIP jest poprawny, jeśli z tego działania nie uzyskaliśmy liczby 10.

Z biegiem czasu nastąpiły zmiany w metodzie zapisywania Numeru Identyfikacji Podatkowej. Kilka lat temu istniały dwie różne metody zapisu, które różniły się w zależności od tego, czy numer był wydawany osobie cywilnej, czy przedsiębiorcy. Dla firm występował on w formacie: 123-45-67-890, a dla osób cywilnych zapisywano go jako 123-456-78-90.

Ten model rodził wiele problemów i wprowadzał zamieszanie, dlatego z biegiem czasu ustawodawca wycofał myślniki, które dziś pełnią jedynie funkcję ozdobną. Można je umieścić na przykład na pieczątkach, jednak zapis w formacie 123 45 67 890 także nie powinien nikogo dziwić.

 

Jakie informacje znajdują się w bazie NIP i jak je odnaleźć?

Jest to rejestr, który ma charakter jawny. Zgodnie z Ustawą o NIP, identyfikator musi być używany przez wiele różnych podmiotów, w tym między innymi przez banki, płatników oraz inkasentów podatków, przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli oraz przez organy administracji rządowej i samorządowej.

W praktyce oznacza to, że każdy urząd gminy czy urząd wojewódzki także ma swój własny numer NIP mimo tego, że z formalnego punktu widzenia nie jest to działalność gospodarcza w rozumieniu sensu stricto. Oczywiście te również muszą z niego korzystać, tak samo, jak fundacje czy stowarzyszenia rejestrowe.

Jedną z najpopularniejszych metod, by szybko sprawdzić firmę po numerze NIP, jest skorzystanie z wyszukiwarki ALEO.com. Usługa oferuje darmowy moduł wyszukiwania oraz przeglądania umieszczonych tam rekordów, co bardzo ułatwia odnajdywanie informacji o kontrahentach.

W bazie można odnaleźć dane teleadresowe przedsiębiorstwa. W niektórych sytuacjach, które są przewidziane odpowiednimi przepisami, po wpisaniu numeru NIP otrzymamy też informacje o zarządzie danej spółki. Możemy też zapoznać się z raportami finansowymi za kolejne lata działalności. Znacząco ułatwia to pracę na przykład osobom z segmentu usług, bo dzięki wglądowi w te dane mogą przedstawić o wiele lepszą, spersonalizowaną ofertę dla konkretnej firmy.

Mimo tego, że z biegiem czasu numer NIP został częściowo wyparty przez bazę PESEL - która stała się głównym identyfikatorem dla osób fizycznych, które nie prowadzą własnej działalności gospodarczej - to wciąż jest to rejestr, który odgrywa dużą rolę w biznesie. Bez wątpienia można odnaleźć tam wiele cennych danych, co sprawia, że Numer Identyfikacji Podatkowej i metody jego wyszukiwania ciągle cieszą się w sieci dużą popularnością.