Biznesradar bez reklam? Sprawdź BR Plus

Dywidenda niejedno ma imię

Udostępnij

Najczęstszą, żeby nie powiedzieć dominującą, formą wypłaty dywidendy jest forma pieniężna, czyli podział wypracowanego zysku spółki wśród jej akcjonariuszy. Nie jest to jednak jedyny sposób w jaki akcjonariusze mogą otrzymać dywidendę.

Na początku lipca spółka MNI poinformowała o chęci zmiany sposobu wypłaty dywidendy na formę pieniężną. Wcześniej dywidenda miała zostać wypłacona w postaci akcji spółek zależnych LRK (LARK) i/lub HYP (HYPERION), czyli w formie rzeczowej. To tylko jeden z przykładów dywidendy innej niż pieniężna.

Chociaż nie jest to popularna forma, dywidenda niepieniężna może być wypłacana w postaci różnego rodzaju zarówno wartości materialnych, jak i niematerialnych. Takie świadczenie, mimo odmiennej formy, w dalszym ciągu pozostaje jednak dywidendą i musi być pod tym względem przydatne akcjonariuszom i nie być związane z utratą przez nich zysków.

Jak pokazuje przykład MNI, niepieniężna dywidenda nie jest pojęciem całkowicie abstrakcyjnym. W ostatnich latach na warszawskim parkiecie byliśmy świadkami kilku wypłat tego rodzaju dywidend. Co więcej, w wielu przypadkach praktyka stosowana przez spółki wyprzedzała przepisy uchwalone przez ustawodawcę (przepisy zmieniono dopiero w ubiegłym roku).

W 2011 roku pierwszą na polskiej giełdzie spółką, która wypłaciła dywidendę w postaci akcji wydzielonych z grupy spółek, był FMF (FAMUR). Wówczas każdy akcjonariusz tego producenta maszyn górniczych, który posiadał pięć akcji, dostał po jednej akcji PGO (PGODLEW)ZMT (ZAMET). Z uwagi na konieczność zapłaty podatku od dywidend, akcjonariusze otrzymali również pieniężną dywidendę (natomiast zwolnieni z podatku dodatkowe świadczenie). Łączna wartość tej operacji wyniosła niemal 300 mln zł, czyli całe zyski Famuru z lat 2007–2010 oraz część z 2006 roku.

Innym przykładem może być PGN (PGNIG), który przez kilka lat wypłacał Skarbowi Państwa część dywidendy w formie gazociągów. Przy takiej operacji rzeczowa dywidenda jest również formą reorganizacji aktywów, ponieważ gazociągi były później przekazywane państwowej spółce Gaz-System.

Rzeczowa dywidenda może być również wypłacona w sytuacji, kiedy spółka posiada zbędne z punktu widzenia prowadzonej działalności aktywa, które jednak w dalszym ciągu posiadają wartość rynkową np. powstałe w wyniku restrukturyzacji bądź zmiany zakresu prowadzonej działalności. W przypadku dużych spółek jest to raczej mało prawdopodobny do przeprowadzenia zabieg, ale w przedsiębiorstwach o małej liczbie akcjonariuszy, jest to jak najbardziej możliwy scenariusz. Innym przykładem niepieniężnej dywidendy może być nowa emisja i przydział akcjonariuszom dodatkowych akcji. W skrajnej sytuacji może to być nawet przyznanie produkowanych przez spółkę towarów.

Jeszcze do ubiegłego roku, z uwagi na brak dokładnych regulacji podatkowych i mnogość stanowisk sądów, niepieniężna dywidenda była stosowana jako narzędzie optymalizacji podatkowej. Obecnie rozbieżności zostały w dużej mierze wyeliminowane, a przepisy uregulowane. W dalszym ciągu weryfikacji wymagać może prawidłowa wycena przekazywanych aktywów oraz kwestia obliczania kosztu uzyskania przychodów z tytułu zbycia majątku (po stronie spółki) tego typu transakcji. Jednak z uwagi na różnorodność sytuacji, każdy przypadek musi być w dalszym ciągu traktowany indywidualnie.

Wypłata dywidendy w formie niepieniężnej nie jest wśród spółek giełdowych częstą praktyką i nic nie wskazuje na to, aby w najbliższej przyszłości taki stan rzeczy miał ulec zmianie. Mimo to, nie są jedynie teoretyczną ciekawostką, a historia pokazuje, że w określonych sytuacjach spółki stosują tego typu rozwiązania. Warto wiedzieć, że mają taką możliwość.

Biznesradar bez reklam? Sprawdź BR Plus