Jak napisała J.K. Rowling „Wybór niesie za sobą ryzyko: podejmując decyzję, trzeba porzucić wszystkie inne możliwości”. Teza ta doskonale odzwierciedla temat tzw. ryzyka biznesowego. W biznesie często decyzje nie są czarno-białe, jednoznacznie słuszne lub jednoznacznie nieprawidłowe. Do oceny, jakie konsekwencje może mieć konkretna decyzja i jakich konsekwencji unikamy nie podejmując innych, potrzebne jest wsparcie ekspertów.
Kancelaria prawna w Katowicach KKP Legal każdego dnia towarzyszy dziesiątkom przedsiębiorców w mądrym podejmowaniu ryzyka biznesowego. Z jakimi problemami mierzymy się najczęściej?
Ryzyka pracownicze: gdy zarządzanie personelem staje się syzyfową pracą
Jednym z pierwszych dylematów, przed którymi stają średni i duzi pracodawcy jest znalezienie odpowiedzi na pytanie: jak pięknie się rozstawać? Jeżeli u pracodawcy działa zakładowa organizacja związkowa, konsultacja wypowiedzenia często skutkuje udaniem się pracownika na długotrwałe zwolnienie chorobowe i zablokowaniem realizacji decyzji. Co więcej, pracownicy kwestionują prawdziwość i konkretność przyczyny wypowiedzenia, szczególnie przy rozwiązaniu umowy w trybie natychmiastowym. Jak chronić się przed zarzutami?
Z pewnością warto jeszcze na etapie przed podjęciem decyzji dokumentować rozmowy dyscyplinujące z pracownikiem i przypadki naruszenia przez niego reguł. W przypadku naruszenia skutkującego złożeniem wypowiedzenia/ oświadczenia o rozwiązaniu umowy należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające- najlepiej w towarzystwie prawnika, który oceni, czy zgromadzony materiał będzie w stanie „obronić się” w sądzie.
W ramach zarządzania ryzykiem warto także wprowadzać odpowiednie regulaminy i polityki, jak polityka korzystania z urlopu wypoczynkowego, regulamin pracy zdalnej czy przeprowadzania kontroli trzeźwości. Wszystkie strony stosunku pracy powinny wiedzieć, gdzie szukać wzajemnie wiążących regulacji.
Kontrakt na krawędzi – między obietnicą a odpowiedzialnością
Kolejnym istotnym aspektem zarządzania ryzykiem w firmie jest odpowiednie przeszkolenie prawne osób odpowiedzialnych za kontrakty. Niejednokrotnie nawet w dużych firmach spotykamy się z niewiedzą zespołu co do tego, w jakiej formie umowa powinna zostać zawarta, albo jaka jest treść umowy – jeżeli strony wymieniły sprzeczne wzorce umowne, w żaden sposób ich nie negocjując. Często pracownicy nie zabezpieczają spółek na wypadek konieczności odstąpienia od umowy bądź jej wypowiedzenia, co wiąże się dla przedsiębiorców z koniecznością kontynuowania nierentownych kontraktów. Co jednak jest najważniejszym aspektem wymagającym zabezpieczenia? Oczywiście odpowiedzialność.
Przedsiębiorca powinien każdorazowo wiedzieć jaką odpowiedzialność ponosił będzie z tytułu gwarancji, czy rękojmi. W przypadku podmiotów obsługujących konsumentów należy także mieć na uwadze szczególne obowiązki informacyjne i uprawnienia, które konsumentom przysługują. W umowach między przedsiębiorcami warto skupić się z kolei na skutkach niewykonania lub nieterminowego wykonania kontraktu oraz na zastrzeżonych karach umownych, oraz warunkach umożliwiających ich nałożenie.
Finansowa sinusoida – ryzyko utraty płynności przez kontrahenta
Pewnie każdy przedsiębiorca ma świadomość, że w przypadku rezygnacji z ustanowienia zabezpieczenia kontraktu utrata płynności przez kontrahenta może uniemożliwić skuteczne wyegzekwowanie jego wykonania. Bardzo często wybieranymi zabezpieczeniami są kaucja gwarancyjna i gwarancja bankowa.
W obrocie pojawia się również zabezpieczenie wekslem, ale należy mieć na uwadze, że przy zupełnej utracie płynności kontrahentowi najpewniej zabraknie środków również na zapłacenie weksla. Doświadczenie pokazuje także, że deklaracje do weksla in blanco bardzo często są niejasne lub błędne, co umożliwia dłużnikowi uchylenie się od odpowiedzialności. Mniej spotykanymi, ale skutecznymi sposobami zabezpieczenia ryzyk mogą być ustanowienie zastawu rejestrowego, albo przewłaszczenie majątku kontrahenta na zabezpieczenie.
Lepiej zapobiegać niż leczyć
Podobnie jak w medycynie, tak w odniesieniu do ryzyk prawnych sprawdza się prawda, że im później dowiadujemy się o problemie, tym dłuższe i kosztowniejsze jest znalezienie rozwiązania. Bardzo często nieświadomość prawna właścicieli firm prowadzi do eskalacji ponoszonych przez nich szkód. Zbyt późne skorzystanie z pomocy prawnej może okazać się bardziej kosztowne, niż prawne poukładanie relacji z kontrahentem od początku. Wiemy to, bo na co dzień pomagamy naszym Klientom unikać ryzyk prawnych w firmie. Oczywiście nie odmawiamy pomocy również gdy konieczne jest ratowanie przedsiębiorców na późniejszym etapie. Nasze doświadczenie pokazuje, że nawet podpisany weksel w aktach nie musi oznaczać wyroku uwzględniającego roszczenie, oczywiście przy dobrej strategii obrony.
Zachęcamy do zapoznania się z naszą działalnością na https://kkplegal.pl/.
Katarzyna Klonowska,
Partner, Radca prawny
