Unia Europejska konsekwentnie zaostrza regulacje dotyczące emisji metanu – jednego z najbardziej szkodliwych gazów cieplarnianych, którego potencjał ocieplenia klimatu jest wielokrotnie wyższy niż CO₂. Kluczowym aktem prawnym w tym obszarze jest Rozporządzenie (UE) 2024/1787, powszechnie określane jako Rozporządzenie metanowe, które obejmuje sektor ropy naftowej, gazu ziemnego oraz węgla – zarówno w zakresie produkcji, przetwarzania, magazynowania i transportu, jak i importu do UE.
Na początku 2026 roku regulacja weszła w fazę praktycznego wdrażania. Okres przejściowy zakończył się latem 2025 r., a przed przedsiębiorstwami stoją kolejne, bardzo konkretne kamienie milowe.
Od czego zaczęło się realne wdrażanie regulacji
Od sierpnia 2025 r. operatorzy instalacji objętych rozporządzeniem muszą prowadzić regularne monitorowanie, raportowanie i weryfikację emisji metanu (MRV) oraz wdrażać programy LDAR (Leak Detection and Repair) – czyli systematyczne wykrywanie i naprawę wycieków.
Rozporządzenie wprowadziło jednolite, wiążące zasady w całej UE, obejmujące m.in.:
-
obowiązek identyfikacji i kwantyfikacji emisji metanu,
-
regularne inspekcje instalacji,
-
ograniczenie rutynowego spalania i odpowietrzania,
-
zewnętrzną weryfikację raportów,
-
system sankcji administracyjnych.
LDAR – jak często i jakimi metodami
Jednym z filarów rozporządzenia są programy LDAR. Wbrew uproszczonym interpretacjom, rozporządzenie nie narzuca jednej, uniwersalnej częstotliwości kontroli.
Częstotliwość inspekcji zależy m.in. od:
-
rodzaju instalacji,
-
typu komponentów,
-
materiałów,
-
stosowanej metody detekcji.
W praktyce harmonogramy mogą przewidywać kontrole:
-
co 3 lub 4 miesiące (najbardziej rygorystyczne przypadki),
-
co 6 lub 9 miesięcy,
-
lub rzadziej – dla elementów o niższym ryzyku.
Kluczowe jest to, że LDAR musi być realizowany w sposób udokumentowany, powtarzalny i możliwy do zweryfikowania.
Technologie wspierające spełnienie wymagań
Wymogi rozporządzenia sprawiają, że tradycyjne metody inspekcji są często niewystarczające. Coraz większą rolę odgrywają zaawansowane technologie, w szczególności:
-
kamery optyczne OGI (Optical Gas Imaging), pozwalające na szybkie wykrywanie nieszczelności metanu i LZO,
-
analizatory płomieniowo-jonizacyjne, takie jak TVA 2020, umożliwiające precyzyjną, ilościową ocenę emisji na poziomie źródła.

kamera-eyeCGas.png
Połączenie obrazowania (lokalizacja wycieku) z pomiarem ilościowym (kwantyfikacja) jest obecnie uznawane za najlepszą praktykę w kontekście LDAR oraz raportowania MRV.
Luty 2026 – kluczowy kamień milowy
Kolejną przełomową datą jest 5 lutego 2026 r.. Do tego momentu:
-
Komisja Europejska ma uruchomić unijną bazę transparentności metanowej, która będzie agregować dane raportowe,
-
ma zostać wdrożony mechanizm szybkiej reakcji (rapid reaction mechanism) dla zdarzeń tzw. super-emitting,
-
operatorzy aktywów „operowanych” przechodzą na bardziej szczegółowe raportowanie emisji na poziomie źródeł (source-level quantification),
-
w pełni zaczynają obowiązywać wymagania dotyczące projektowania i eksploatacji instalacji spalania (m.in. efektywność niszczenia metanu na poziomie 99%).
Dla wielu przedsiębiorstw oznacza to konieczność dalszej profesjonalizacji systemów pomiarowych i raportowych.
Import gazu i ropy – praktyczne doprecyzowania
Rozporządzenie metanowe obejmuje również import paliw kopalnych do UE, co stanowi jedno z najbardziej wymagających i wrażliwych obszarów regulacji.
Komisja Europejska opublikowała w 2025 r. wyjaśnienia (Q&A), które doprecyzowują m.in.:
-
jak rozumieć okresy sprawozdawcze w pierwszych raportach,
-
że pierwszy raport może obejmować okres od rozpoczęcia stosowania obowiązków,
-
że kolejne raporty (np. składane w 2026 r.) powinny obejmować pełne dane za rok 2025,
-
możliwość dobrowolnego rozszerzenia zakresu raportowania w celu zwiększenia wiarygodności.
W grudniu 2025 r. ministrowie energii państw UE potwierdzili również potrzebę pragmatycznego podejścia do wdrażania wymogów importowych, przy jednoczesnym utrzymaniu ambicji klimatycznych.
Sankcje i odpowiedzialność
Rozporządzenie metanowe przewiduje realne i dotkliwe sankcje. W przypadku osób prawnych administracyjne kary finansowe mogą sięgać do 20% rocznego obrotu przedsiębiorstwa.
Państwa członkowskie były zobowiązane do wdrożenia i notyfikacji systemów kar do sierpnia 2025 r., a kontrole i egzekwowanie przepisów będą w kolejnych latach stopniowo intensyfikowane.
Co to oznacza dla przedsiębiorstw w 2026 roku
Na początku 2026 r. Rozporządzenie metanowe nie jest już zapowiedzią – stało się realnym narzędziem regulacyjnym, wpływającym na codzienne funkcjonowanie instalacji w sektorze energetycznym i petrochemicznym.
Firmy, które już dziś inwestują w:
-
profesjonalne programy LDAR,
-
wiarygodne systemy pomiarowe,
-
rzetelne raportowanie MRV,
-
sprawdzone technologie detekcji i kwantyfikacji,
zyskują nie tylko zgodność regulacyjną, ale również przewagę operacyjną i reputacyjną.
Jak możemy pomóc
Na stronie https://techemanalityka.pl/produkty/detekcja-emisji-niezorganizowanej-lzo-ldar/ prezentujemy rozwiązania technologiczne – w tym kamery OGI oraz analizatory TVA – które realnie wspierają przedsiębiorstwa w spełnianiu wymagań Rozporządzenia metanowego i przygotowaniu się na kolejne etapy jego wdrażania.