Obowiązki pracodawcy nie kończą się na wypłacie wynagrodzenia i zapewnieniu stanowiska pracy. Przepisy nakładają na niego również konieczność zorganizowania zaplecza socjalnego oraz higieniczno-sanitarnego, a jego kształt zależy od liczby zatrudnionych i charakteru wykonywanych zadań. Wyjaśniamy, jakie meble i sprzęty powinny się znaleźć w szatni, stołówce oraz punkcie pierwszej pomocy.
Co mówią przepisy o pomieszczeniach socjalnych?
Podstawowe wymagania BHP w zakładzie pracy określa Kodeks pracy oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z nim pracodawca musi zapewnić zatrudnionym pomieszczenia higieniczno-sanitarne, do których zalicza się m.in. szatnie, umywalnie, jadalnie oraz ustępy. Ich rodzaj i wielkość zależą od liczby pracowników, stosowanych technologii oraz występowania czynników szkodliwych lub uciążliwych. Kompletując wyposażenie dla firm, warto więc zacząć od analizy przepisów, a dopiero potem przejść do zakupów – dzięki temu można uniknąć zarówno braków wytykanych podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy, jak i zbędnych wydatków.
Szatnia pracownicza – kiedy jest obowiązkowa i co musi się w niej znaleźć?
Szatnię trzeba zorganizować wszędzie tam, gdzie zatrudnieni korzystają z odzieży roboczej lub ochronnej. Podstawowe wyposażenie szatni pracowniczej stanowią zamykane szafki – po jednej dla każdej osoby – oraz miejsca siedzące dla co najmniej połowy pracowników najliczniejszej zmiany. Rozporządzenie rozróżnia przy tym szatnie odzieży własnej, odzieży roboczej oraz szatnie podstawowe, w których obie te grupy ubrań przechowuje się razem.
Jeżeli pracownicy mają kontakt z substancjami brudzącymi lub szkodliwymi, odzież prywatna i robocza muszą być przechowywane oddzielnie. W takich warunkach stosuje się na przykład szafy BHP z pionową przegrodą, która dzieli wnętrze na dwie komory. Standardowe szafki ubraniowe dla pracowników wystarczą natomiast w zakładach, w których nie występuje ryzyko zabrudzenia – powinny mieć drążek lub wieszaki, półkę na drobiazgi oraz zamek zapewniający ochronę rzeczy osobistych. W praktyce najlepiej sprawdzają się konstrukcje metalowe, ponieważ znoszą intensywne użytkowanie lepiej niż meble z płyty i łatwo utrzymać je w czystości.
Stołówka i jadalnia – odpowiednie warunki do spożywania posiłków
Pracodawca zatrudniający powyżej dwudziestu osób na jednej zmianie ma obowiązek zapewnić jadalnię, chyba że w grę wchodzi wyłącznie praca biurowa. Pomieszczenie powinno pomieścić jednorazowo co najmniej połowę pracowników korzystających z przerwy, a na każdego z nich musi przypadać minimum 1,1 m² powierzchni. W jadalni nie może zabraknąć stołów oraz krzeseł z oparciami, zlewozmywaka, urządzenia do podgrzewania posiłków i miejsca na produkty spożywcze – tę funkcję mogą pełnić zamykane szafki śniadaniowe, w których każdy zatrudniony przechowuje własny prowiant.
Dobrze zorganizowane pomieszczenia socjalne dla pracowników przekładają się zresztą na coś więcej niż zgodność z przepisami. Miejsce, w którym można spokojnie zjeść posiłek i odpocząć, ogranicza zmęczenie oraz poprawia atmosferę w zespole, dlatego nawet mniejsze firmy – formalnie zwolnione z obowiązku tworzenia jadalni – często decydują się na wydzielenie takiej przestrzeni.
Apteczka w zakładzie pracy – obowiązek niezależny od branży
Każdy pracodawca, bez względu na wielkość firmy, musi zapewnić środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy. Liczbę apteczek i ich rozmieszczenie ustala się w porozumieniu z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę nad pracownikami, uwzględniając rodzaj zagrożeń występujących w zakładzie. Apteczka powinna wisieć w oznakowanym, łatwo dostępnym miejscu, a jej obsługę należy powierzyć wyznaczonym, przeszkolonym osobom, których nazwiska umieszcza się przy punkcie pierwszej pomocy. Solidna apteczka ścienna z blachy stalowej ochroni zawartość przed kurzem i uszkodzeniami, a czytelne oznaczenie pozwoli szybko ją odnaleźć w sytuacji stresu.
Od czego zacząć kompletowanie wyposażenia?
Najprościej sporządzić listę pomieszczeń wymaganych w danym zakładzie, a następnie przypisać do nich konkretne meble i sprzęty: szafki ubraniowe i ławki do szatni, stoły, krzesła oraz szafki śniadaniowe do jadalni, apteczki do wyznaczonych punktów. Warto wybierać produkty od sprawdzonych producentów i o parametrach potwierdzonych w dokumentacji – podczas kontroli łatwiej wtedy wykazać, że zaplecze socjalne spełnia wymagania rozporządzenia.
Artykuł sponsorowany
