Ceny towarów i usług konsumpcyjnych w marcu 2020 r. w porównaniu z analogicznym miesiącem ub. roku wzrosły o 4,6% (przy wzroście cen usług – o 6,5% i towarów – o 3,8%). W stosunku do poprzedniego miesiąca ceny towarów i usług wzrosły o 0,2% (przy wzroście cen usług – o 0,3% i towarów o 0,2%).
W wyniku wprowadzonych stopniowo w ciągu ostatnich tygodni ograniczeń w handlu i przemieszczaniu się osób, mających na celu przeciwdziałanie rozprzestrzenianiu się koronawirusa, zamknięto wiele sklepów i punktów świadczących usługi osobiste. Wstrzymano organizację imprez kulturalnych i sportowych. Usługi w zakresie podróży i zakwaterowania zostały znacznie ograniczone. Zmiany te istotnie wpłynęły na możliwości gromadzenia danych o cenach detalicznych.
Główne problemy dotyczą badania realizowanego w terenie. W marcu br., znaczną część informacji o cenach udało się jednak zgromadzić w okresie, kiedy sprzedaż odbywała się jeszcze w niezmienionych warunkach. Brakujące dane były uzupełniane przez ankieterów przede wszystkim drogą zdalną – mailową, telefoniczną, poprzez strony internetowe. Ceny, które nie mogły zostać zebrane za pośrednictwem tych metod, zostały wyszacowane zgodnie z obowiązującymi procedurami metodologicznymi i wytycznymi Eurostatu w tym zakresie. Największy udział brakujących obserwacji wymagających imputacji odnotowano w przypadku rekreacji i kultury, zwłaszcza w zakresie turystki zorganizowanej za granicą, transportu, zdrowia, odzieży i obuwia oraz niektórych produktów w dziale żywność i napoje alkoholowe.
W przypadku utrzymania dalszego obowiązywania ograniczeń w handlu detalicznym należy oczekiwać, że liczba brakujących notowań cen w kwietniu będzie istotnie wyższa niż w marcu br. Wzrost udziału brakujących obserwacji wymagać będzie specjalnego podejścia do szacowania cen towarów i usług. W obliczeniach będą miały zastosowanie wypracowane przez Eurostat we współpracy z krajami UE zasady obliczania wskaźników cen konsumpcyjnych w okresie kryzysu związanego z COVID-19.
Wpływ zmian cen na wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem
W marcu br. w porównaniu z poprzednim miesiącem największy wpływ na wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem miały wyższe ceny żywności (o 0,9%), odzieży i obuwia (o 2,5%) oraz mieszkania (o 0,4%), które podwyższyły ten wskaźnik odpowiednio o 0,20 p. proc.,0,12 p. proc. i 0,09 p. proc. Niższe ceny w zakresie transportu (o 2,5%) oraz rekreacji i kultury (o 0,9%) obniżyły ten wskaźnik odpowiednio o 0,24 p. proc. i 0,06 p. proc.
W porównaniu z miesiącem analogicznym poprzedniego roku wyższe ceny żywności (o 8,6%) oraz w zakresie mieszkania (o 5,9%) podniosły ten wskaźnik odpowiednio o 1,97 p. proc. i 1,42 p. proc. Niższe ceny w zakresie transportu (o 1,4%) oraz odzieży i obuwia (o 1,7%) obniżyły wskaźnik odpowiednio o 0,14 p. proc. i 0,09 p. proc.
