Biznesradar bez reklam? Sprawdź BR Plus

Czym jest dygestorium labortatoryjne?

materiał partnera

Udostępnij

Dygestorium to fundament bezpieczeństwa w każdym laboratorium, skutecznie chroniący personel przed toksycznymi oparami i pyłami. Współczesne szafy wyciągowe wykorzystują zaawansowane technologie, takie jak systemy VAV i precyzyjna filtracja, aby zapewnić efektywny obieg powietrza i najwyższy standard ochrony. Artykuł ten przybliża zasady ich działania, różnice między modelami kanałowymi i bezkanałowymi, konstrukcję, niezbędne normy bezpieczeństwa oraz prawidłowe zasady użytkowania.

Jak działa system wentylacji i odbioru oparów chemicznych?

Działanie dygestorium opiera się na wytwarzaniu podciśnienia, które skutecznie zatrzymuje toksyczne opary wewnątrz komory roboczej. Chemoodporny wentylator wymusza stały obieg powietrza przez otwór wlotowy, eliminując ryzyko wydostania się niebezpiecznych pyłów czy gazów. Fundamentem ochrony pozostaje utrzymanie precyzyjnej prędkości przepływu na froncie urządzenia. Współczesne laboratoria stawiają na zaawansowane rozwiązania, które optymalizują pracę wyciągu i zwiększają bezpieczeństwo personelu:

  • systemy VAV dynamicznie dostosowujące wydajność do stopnia otwarcia okna,

  • warianty CAV gwarantujące stały przepływ powietrza,

  • inteligentne czujniki i alarmy czuwające nad stabilnością parametrów,

  • nowoczesne dysze Venturiego wspomagające aerodynamikę,

  • specjalistyczne moduły oddymiania,

  • wysokowydajne filtry oczyszczające powietrze w obiegu zamkniętym.

Wdrożenie technologii VAV pozwala na znaczące oszczędności energii, co czyni laboratorium bardziej ekologicznym. Dzięki precyzyjnej filtracji powietrze może wracać do pomieszczenia w całkowicie oczyszczonej formie, co gwarantuje najwyższy standard ochrony podczas codziennej pracy badawczej.

Z jakich elementów i materiałów zbudowana jest szafa wyciągowa?

Konstrukcja szafy wyciągowej opiera się na stalowym, odpornym chemicznie stelażu, który gwarantuje pełną stabilność i trwałość urządzenia. Wybór materiału blatu roboczego zależy od specyfiki prowadzonych badań – najczęściej stosowana jest ceramika, stal kwasoodporna lub żywica epoksydowa. W celu zapewnienia najwyższego poziomu ochrony, wnętrze komory wyłożono niepalnym laminatem HPL lub żywicą fenolową. Zastosowanie podwójnej ściany tylnej z systemem deflektorów pozwala na sprawne usuwanie ciężkich gazów, natomiast przesuwna szyba z hartowanego szkła skutecznie chroni personel podczas pracy. Standardowe wyposażenie szafy obejmuje:

  • ceramiczny zlewik,

  • niezbędne przyłącza wody oraz gazów,

  • energooszczędne oświetlenie LED,

  • bezpieczne gniazda elektryczne IP44,

  • solidna szafka dolna przeznaczona do bezpiecznego przechowywania odczynników.

Czym różni się dygestorium kanałowe od dygestorium bezkanałowego?

Wybór odpowiedniego systemu zależy od architektury obiektu oraz specyfiki prowadzonych badań. Klasyczne dygestoria kanałowe wymagają stałego podłączenia do instalacji wentylacyjnej, co pozwala na skuteczne odprowadzanie toksycznych oparów bezpośrednio na zewnątrz budynku. Rozwiązanie to jest kluczowe w przypadku intensywnych procesów z wykorzystaniem stężonych kwasów. Nowoczesną alternatywą są modele bezkanałowe pracujące w obiegu zamkniętym dzięki zaawansowanej filtracji molekularnej. Ich wdrożenie niesie ze sobą szereg istotnych korzyści:

  • brak konieczności budowy kosztownych systemów kominowych,

  • skuteczna neutralizacja oparów chemicznych przez filtry węglowe,

  • precyzyjne wychwytywanie pyłów dzięki technologii HEPA i ULPA,

  • możliwość szybkiej reorganizacji przestrzeni dzięki mobilności,

  • znaczące obniżenie rachunków za zużycie energii,

  • stały monitoring stanu urządzenia informujący o konieczności wymiany wkładów.

Współczesne laboratoria stawiają na elastyczność i bezpieczeństwo personelu. Inteligentne systemy kontrolne nie tylko czuwają nad parametrami pracy, ale również precyzyjne wskazują moment wymagający interwencji serwisowej, co gwarantuje ciągłość i najwyższy standard ochrony w miejscu pracy.

Kiedy warto wybrać dygestorium typu walk-in lub wersję nastołową?

Wybór odpowiedniego dygestorium zależy przede wszystkim od gabarytów aparatury oraz dostępnej przestrzeni w laboratorium. Warianty nastołowe, montowane bezpośrednio na blacie roboczym, to kompaktowe rozwiązanie idealne do rutynowych analiz przy użyciu kolb czy zlewek. Taka konstrukcja nie tylko wspiera standardowe prace, ale pozwala też na funkcjonalne zagospodarowanie miejsca pod spodem poprzez montaż szafek na odczynniki lub akcesoria.

Jeśli jednak planujemy korzystać z wysokich instalacji, lepszym wyborem będzie model typu walk-in. Pozbawiony blatu, umożliwia on ustawianie sprzętu bezpośrednio na podłodze, co staje się niezbędne przy kolumnach destylacyjnych przekraczających dwa metry lub wprowadzaniu ciężkich urządzeń na wózkach. Brak progu dodatkowo usprawnia logistykę i manewrowanie wewnątrz komory, co znacząco podnosi komfort pracy. Przed podjęciem ostatecznej decyzji warto przeanalizować kluczowe czynniki wpływające na użyteczność urządzenia:

  • całkowita wysokość aparatury badawczej,

  • konieczność korzystania z wózków transportowych,

  • ilość dostępnego miejsca w laboratorium,

  • potrzeba przechowywania odczynników pod blatem,

  • rodzaj rutynowo wykonywanych procesów chemicznych.

Podczas gdy wersje nastołowe pozwalają zaoszczędzić cenne miejsce, warianty walk-in są niezastąpione przy rozbudowanych instalacjach, dlatego każdy zakup powinien być poprzedzony dokładną analizą potrzeb badawczych.

Jaka jest różnica między dygestorium a komorą laminarną?

Wybór między dygestorium a komorą laminarną zależy od kluczowego priorytetu: ochrony operatora lub próbki. Choć oba urządzenia są niezbędne w nowoczesnym laboratorium, ich zasada działania jest niemal odwrotna:

  • kierunek przepływu powietrza omiatający blat lub odsysany do wentylacji,

  • skuteczna izolacja personelu od oparów i toksycznych odczynników,

  • utrzymanie sterylności materiału zgodnie z normą ISO 14644-1,

  • zgodność z wymogami bezpieczeństwa chemicznego PN-EN 14175,

  • zastosowanie w mikrobiologii, optyce lub zaawansowanej chemii.

Komora laminarna tworzy sterylny kokon dla badanego materiału, omiatając stanowisko jałowym strumieniem powietrza. Jest to rozwiązanie idealne do prac wymagających wysokiej czystości, lecz wyklucza kontakt z toksynami. Z kolei dygestorium stanowi tarczę dla pracownika, zasysając niebezpieczne wyziewy do systemu wyciągowego. Ostateczna decyzja o zakupie musi być podyktowana specyfiką badań oraz koniecznością zachowania jałowości lub bezpieczeństwa chemicznego.

Jakie normy bezpieczeństwa i atesty musi posiadać dygestorium?

Bezpieczna praca z dygestorium opiera się na rygorystycznych standardach, gdzie kluczową rolę odgrywa norma PN-EN 14175. Definiuje ona konstrukcję urządzenia oraz metody jego weryfikacji. Najistotniejszym elementem są testy szczelności – dają one pewność, że toksyczne substancje pozostaną wewnątrz komory, chroniąc operatora przed ich szkodliwym działaniem.

W celu zapewnienia najwyższej ochrony oraz pełnej funkcjonalności systemów laboratoryjnych kluczowe są:

  • zgodność z wytycznymi normy PN-EN 14175,

  • przeprowadzenie rygorystycznych testów szczelności,

  • posiadanie oznaczenia CE potwierdzającego wymogi prawne,

  • uzyskanie Atestu Higienicznego PZH dla materiałów,

  • wdrożenie dokumentacji kwalifikacji instalacyjnej (IQ),

  • wykonanie kwalifikacji operacyjnej (OQ),

  • regularne pomiary przepływu powietrza.

Proces uruchomienia szafy wyciągowej weryfikuje poprawność montażu i parametry robocze. Kwalifikacja IQ skupia się na mediach, natomiast kwalifikacja OQ na działaniu systemu. Kompletna dokumentacja techniczna stanowi fundament bezpiecznej eksploatacji urządzenia przez lata.