Finansowanie nagłych wydatków prywatnych i firmowych – jakie możliwości są dostępne?

Czym różni się nagły wydatek prywatny od firmowego?

Nagły wydatek prywatny obciąża budżet gospodarstwa domowego, a firmowy budżet przedsiębiorstwa, co przekłada się na inne źródła finansowania i inny sposób rozliczenia podatkowego. To rozróżnienie decyduje o tym, które produkty w ogóle wchodzą w grę.

Wydatek prywatny to na przykład naprawa domowego sprzętu, koszt leczenia czy pilna opłata za mieszkanie. Wydatek firmowy to zakup towaru, naprawa maszyny produkcyjnej albo uregulowanie faktury przed spływem należności od kontrahenta. Wydatek firmowy zwykle da się zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu, prywatny nie, i ta różnica wpływa na opłacalność poszczególnych form finansowania.

Istnieje jednak obszar wspólny. Osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą może zawrzeć umowę pożyczki jako konsument, czyli osoba fizyczna działająca poza zakresem swojej firmy, i przeznaczyć środki na dowolny cel. W takiej sytuacji zobowiązanie ma charakter konsumencki, mimo że pieniądze posłużą do pokrycia wydatku związanego z działalnością.

Jak sfinansować nagły wydatek prywatny?

Nagły wydatek prywatny najlepiej pokrywać w kolejności od najtańszego źródła: najpierw fundusz awaryjny, potem przesunięcia w budżecie, a dopiero na końcu finansowanie zewnętrzne. Kolejność wynika z kosztu dostępu do pieniędzy, nie z łatwości uruchomienia danego rozwiązania.

• Fundusz awaryjny. Najtańsze źródło, bo nie generuje kosztu. Wymaga jednak wcześniejszego zgromadzenia rezerwy.

• Przesunięcia w budżecie. Odłożenie mniej pilnych zakupów uwalnia część środków bez sięgania po zobowiązanie.

• Limit w koncie osobistym. Szybki dostęp, ale oprocentowanie bywa wysokie, a limit trzeba mieć przyznany wcześniej.

• Pożyczka lub chwilówka online. Rozwiązanie na sytuację, gdy własne rezerwy nie pokrywają luki, a płatność jest pilna.

Przy niewielkiej kwocie i krótkim terminie spłaty rozważa się często chwilówkę, czyli pożyczkę krótkoterminową udzielaną online bez wizyty w żadnym punkcie obsługi. Pożyczka konsumencka, niezależnie od okresu spłaty, jest objęta ustawą z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, co oznacza limity kosztów, obowiązek oceny zdolności kredytowej oraz prawo odstąpienia od umowy w 14 dni. Instytucja pożyczkowa, żeby działać legalnie, musi figurować w Rejestrze Instytucji Pożyczkowych prowadzonym przez Komisję Nadzoru Finansowego. Sprawdzenie wpisu to pierwszy filtr bezpieczeństwa przed złożeniem wniosku.

Jakie możliwości ma przedsiębiorca przy nagłym wydatku firmowym?

Przedsiębiorca ma do dyspozycji więcej narzędzi niż osoba prywatna, bo część produktów projektowana jest pod rozliczenia firmowe i przepływy między kontrahentami. Wybór zależy od tego, czy problemem jest chwilowy brak płynności, czy jednorazowa większa inwestycja.

• Kredyt obrotowy. Finansuje bieżącą działalność i zatory płatnicze. Bank ocenia obroty na rachunku firmowym i historię kredytową.

• Kredyt inwestycyjny. Przeznaczony na zakup majątku trwałego, rozłożony na dłuższy okres.

• Faktoring. Pozwala uzyskać środki z wystawionych faktur przed terminem ich zapłaty przez kontrahenta.

• Leasing. Finansuje sprzęt lub pojazdy, gdzie zabezpieczeniem jest sam przedmiot umowy.

• Pożyczka konsumencka na cele firmowe. Opcja dostępna dla osób fizycznych prowadzących działalność, które zawierają umowę jako konsument.

Kredyt firmowy w banku bywa tańszy przy dobrym profilu ryzyka, ale wymaga zwykle określonego stażu działalności i udokumentowanych obrotów. Dla firm z krótką historią spełnienie tych wymogów bywa trudne. 

Jak finansują nagłe wydatki właściciele jednoosobowych działalności?

Właściciel jednoosobowej działalności może pokryć nagły wydatek firmowy z pożyczki konsumenckiej, jeśli zawiera umowę jako osoba fizyczna będąca konsumentem. Środki z takiej pożyczki są przeznaczane na dowolny cel, a decyzja o ich wykorzystaniu pozostaje po stronie klienta.

Warunkiem uzyskania takiej pożyczki jest ukończone 21 lat, polskie obywatelstwo, ważny dowód osobisty oraz stały dochód. Dochód może pochodzić z różnych źródeł, w tym z jednoosobowej działalności gospodarczej, ale też z umowy o pracę, umów cywilnoprawnych, emerytury, renty czy zasiłków. Na tej podstawie pożyczkodawca ocenia zdolność kredytową klienta, co jest obowiązkiem wynikającym z ustawy o kredycie konsumenckim.

Porównanie źródeł finansowania

Poniższa tabela zestawia typowe źródła według charakteru wydatku, do którego pasują, oraz warunku wstępnego. Żadne z rozwiązań nie jest najlepsze uniwersalnie, bo każde odpowiada innej sytuacji.

Jak dobrać rozwiązanie do sytuacji?

Dobór rozwiązania zaczyna się od dwóch pytań: jaki jest charakter wydatku oraz jak pilna jest płatność. Odpowiedzi na nie zawężają listę produktów szybciej niż porównywanie wszystkich ofert po kolei.

Jeśli wydatek jest prywatny i pilny, a własne rezerwy nie wystarczają, w grę wchodzi pożyczka konsumencka. Jeśli wydatek jest firmowy, powtarzalny i wiąże się z zatorami płatniczymi, lepiej sprawdzają się produkty firmowe, takie jak kredyt obrotowy lub faktoring. Właściciel jednoosobowej działalności, który potrzebuje szybko niewielkiej kwoty na cel firmowy, może rozważyć pożyczkę konsumencką zawieraną jako konsument, o ile jego dochody pozwalają na bezpieczną obsługę rat.

Niezależnie od wyboru rata powinna mieścić się w miesięcznej nadwyżce po opłaceniu wszystkich stałych zobowiązań. Do porównania kosztu ofert służy RRSO oraz całkowita kwota do zapłaty, a nie sama wysokość raty, która zależy od długości okresu spłaty.

Jakich błędów unikać?

Najczęstszym błędem jest mieszanie finansów prywatnych i firmowych bez świadomości konsekwencji podatkowych i prawnych. Pożyczka konsumencka wykorzystana na cel firmowy pozostaje zobowiązaniem osoby fizycznej, a nie firmy, i tak jest rozliczana.

Drugi błąd to podejmowanie decyzji pod presją czasu bez porównania kosztu dostępnych rozwiązań. Kilka minut na sprawdzenie całkowitej kwoty do zapłaty w kilku ofertach potrafi zaoszczędzić więcej, niż wynosi ten czas. Trzeci błąd to zaciąganie zobowiązania wyższego niż realna luka, co niepotrzebnie podnosi koszt. Czwarty dotyczy bezpieczeństwa: adres strony pożyczkodawcy warto wpisywać ręcznie, a wiarygodność podmiotu sprawdzać w Rejestrze Instytucji Pożyczkowych KNF.

FAQ

Czy przedsiębiorca może pokryć wydatek firmowy pożyczką prywatną?

Tak, pod warunkiem że zawiera umowę jako konsument, czyli osoba fizyczna działająca poza zakresem swojej działalności gospodarczej. Pożyczki konsumenckie nie są produktami celowymi, więc decyzja o przeznaczeniu środków pozostaje po stronie klienta. Zobowiązanie ma wtedy charakter konsumencki, mimo że pieniądze posłużą do pokrycia wydatku związanego z firmą.

Co jest szybsze: kredyt firmowy czy pożyczka konsumencka?

Pożyczka konsumencka zwykle wymaga mniej dokumentów niż kredyt firmowy, bo nie analizuje się przy niej obrotów firmy ani stażu działalności w takim zakresie jak w banku. Decyzja opiera się na ocenie zdolności kredytowej osoby fizycznej. Kredyt firmowy bywa tańszy przy dobrym profilu ryzyka, ale proces jego uzyskania trwa dłużej.

Czy przy pożyczce sprawdzana jest zdolność kredytowa?

Tak. Ocena zdolności kredytowej jest obowiązkiem ustawowym każdej instytucji pożyczkowej i poprzedza wydanie decyzji. Jej elementem jest weryfikacja danych w Biurze Informacji Kredytowej oraz w biurach informacji gospodarczej. Deklarowany dochód i wydatki podane we wniosku mogą podlegać dodatkowej weryfikacji.

Jakie źródła dochodu są brane pod uwagę przy pożyczce dla osoby prowadzącej firmę?

Pożyczkodawcy uwzględniają różne źródła dochodu, w tym dochód z jednoosobowej działalności gospodarczej, wynagrodzenie z umowy o pracę, umów cywilnoprawnych, a także emeryturę, rentę czy zasiłki. Znaczenie ma regularność i udokumentowana wysokość wpływów, nie sama nazwa źródła.

Ile środków można pożyczyć na cele firmowe jako konsument?

Kwota zależy od konkretnej oferty i wyniku oceny zdolności kredytowej. W przypadku pożyczki konsumenckiej dostępnej dla właścicieli jednoosobowych działalności kwoty mieszczą się zwykle w przedziale od kilkuset złotych do kilkunastu tysięcy złotych. Wysokość raty i proponowana kwota wynikają z indywidualnej oferty przygotowanej po analizie sytuacji finansowej.