Ergonomia pracy a wydajność pracowników. Gdzie kończy się wygoda, a zaczyna realna korzyść dla firmy?

Czym jest wydajność pracy?

Wydajność pracy określana jest liczbą wykonanych zadań w jednostce czasu. Na przykład możemy powiedzieć, że pracownicy wykonali 5 zadań w ciągu 60 minut. Zatem wykonanie 4 podobnych zadań w ciągu godziny będzie oznaczało spadek wydajności, z kolei zrealizowanie 6 zadań w tym czasie można odczytać jako zwiększenie wydajności. Co ważne, wydajność nie jest tym samym co efektywność, która określa procentowy udział zrealizowanych zadań w stosunku do założonych celów (np. udało nam się zrealizować 75% celu w ciągu godziny, choć zakładaliśmy 90%). Wydajność pracy można zwiększyć między innymi poprzez zapewnienie pracownikom ergonomicznego stanowiska pracy.

Na czym polega ergonomia pracy?

Ergonomia to termin wywodzący się z języka greckiego, gdzie ergon oznacza pracę, zaś nomos - prawo. Jest to nauka skupiająca się na dostosowaniu środowiska i warunków pracy do anatomicznych i psychofizycznych możliwości człowieka. Zadaniem ergonomii pracy jest zapewnienie pracownikom bezpieczeństwa i komfortu, co prowadzi do zwiększenia efektywności i ograniczenia problemów zdrowotnych wynikających z wykonywanej pracy. Główny podział ergonomii pracy wyróżnia:

• ergonomię koncepcyjną, która polega na projektowaniu ergonomicznego i funkcjonalnego miejsca pracy;

• ergonomię korekcyjną, która skupia się na wprowadzaniu korzystnych zmian w istniejącym środowisku pracy.

Czy wygoda zawsze poprawia wydajność pracy?

Wygodne warunki pracy nie zawsze przekładają się na zwiększenie wydajności pracowników. Owszem, nowoczesne wyposażenie biura czy dodatkowe udogodnienia mogą zapewniać wyższy komfort, ale nie muszą automatycznie poprawiać wyników firmy. Ergonomia nie oznacza też wygody za wszelką cenę. Skupia się raczej na tym, aby pracownik mógł wykonywać swoje zadania szybciej i lepiej, ale nie kosztem swojego zdrowia. Na przykład specjaliści od poprawiania ergonomii pracy biurowej mają na uwadze m.in. prawidłową postawę ciała przy komputerze oraz zapobieganie takim problemom jak bóle kręgosłupa, zespół cieśni nadgarstka czy osłabienie wzroku.

Ergonomia pracy wpływa a wydajność pracowników

Ergonomiczne stanowisko pracy może mieć realny wpływ na wydajność i efektywność pracowników, ponieważ:

• może zapobiegać urazom i chorobom zawodowym, co przekłada się na mniejszą absencję i rotację pracowników;

• może przeciwdziałać zmęczeniu, co poprawia koncentrację i zmniejsza ryzyko błędów;

• może ograniczać wykonywanie zbędnych ruchów, co pomaga w skupieniu i oszczędza czas;

• może poprawiać morale i komfort psychofizyczny, co sprzyja większemu zaangażowaniu w pracę.

Jak stworzyć ergonomiczne warunki, aby zwiększyć wydajność?

Koszt rozwiązań zaproponowanych w celu zwiększenia ergonomii pracy nie powinien przewyższać rzeczywistego ich wpływu na efektywność i ochronę zdrowia pracowników. W związku z tym często zamiast inwestować w drogie wyposażenie, wystarczy zmienić ustawienie mebli czy zastosować dodatkowe akcesoria. Na przykład ergonomia pracy przy komputerze wymaga między innymi:

• ustawienia biurka i monitora na odpowiedniej wysokości;

• zastosowania obrotowego krzesła z regulacją wysokości i oparciem dopasowanym do naturalnych krzywizn kręgosłupa;

• zastosowania podnóżka (jeżeli jest to potrzebne);

• ergonomicznego sprzętu komputerowego (np. oddzielny monitor z regulacją pochylenia).

Ponadto w pracy biurowej bardzo ważna jest ergonomiczna organizacja przestrzeni z uwzględnieniem dostępu do naturalnego i sztucznego oświetlenia, wygodnego odstępu między stanowiskami czy porządku (np. brak luźno zwisających kabli, które tworzą wrażenie chaosu i zwiększają ryzyko potknięcia).

Kiedy wygodne warunki pracy przynoszą firmie realne korzyści?

Komfortowe warunki pracy to jeszcze nie ergonomia. Ważne jest, aby projektowane lub modernizowane stanowisko zmniejszało ryzyko nadmiernego obciążenia organizmu i problemów zdrowotnych (np. bólu kręgosłupa). Ponadto planowane rozwiązania powinny sprzyjać dokładniejszemu i szybszemu wykonywaniu obowiązków zawodowych (np. dwa monitory pozwalają na szybszą pracę z dokumentami i aplikacjami). W celu poprawy ergonomii pracy warto zwrócić uwagę na najczęstsze dolegliwości zgłaszane przez pracowników, przyczyny absencji oraz czynniki wpływające na liczbę błędów i realizowanych zadań. Należy również pamiętać, że efekt poprawy wydajności może uwidocznić się dopiero po pewnym czasie, co nie znaczy, że wprowadzone rozwiązania są nieopłacalne.

Artykuł został zweryfikowany pod kątem merytorycznym przez ekspertów od poprawiania ergonomii pracy biurowej - firmę Business Online Piotr Buczak.