Spółki z segmentu kolejowego na polskim rynku w ostatnim roku mają dobrą passę. Inwestorzy uwierzyli w solidne perspektywy branży, czego efekt został dodatkowo wzmocniony zmianą władzy w październiku 2023 r. i odblokowaniem środków z Krajowego Programu Odbudowy. Niewątpliwie, kapitał który będzie trafiał na rozwój ekologicznego transportu rozpala duże nadzieje na sowite zyski, jednak w wielu przypadkach ich skala nie jest prosta do oszacowania. Jedną ze spółek, która dzieli się z rynkiem informacjami ułatwiającymi ich prognozowanie jest nowosądecki Newag. W tym przypadku wiara w potencjalnie wysokie zyski, spotykała się z mocnymi kontrowersjami.
Stoi na stacji lokomotywa…
Newag jest jednym z największym przedsiębiorstw w Polsce działających w obszarze produkcji elektrycznych, spalinowych i hybrydowych zespołów trakcyjnych, produkcji lokomotyw elektrycznych, pojazdów metra i innego taboru kolejowego. Oprócz tego, działalnością uzupełniającą spółki jest świadczenie usług napraw i serwisu pojazdów szynowych oraz produkcja wyposażenia energoelektrycznego pojazdów kolejowych, a także kompleksowych elementów sterowania. Podsumowując, Newag produkuje zatem pojazdy zarówno z napędem elektrycznym i spalinowym (oraz łączącym oba napędy – hybrydowym), które są wykorzystywane w ruchu pasażerskim i towarowym.
Na początku warto poruszyć jedną kwestię, a mianowicie rozróżnić główne produkty firmy, czyli elektryczne zespoły trakcyjne oraz lokomotywy.
Elektryczne zespoły trakcyjne to pojazdy szynowe, przystosowane do przewozu pasażerów, które charakteryzują się obecnością z dwóch skrajnych stron członów sterowniczych, przedzielonych członami pośrednimi. Na długości całego zespołu trakcyjnego, pomiędzy członami sterowniczymi znajduje się jedna wolna i dostępna przestrzeń pasażerska. EZT występują przede wszystkim w ruchu aglomeracyjnym i na stosunkowo krótkich odcinkach tras międzymiastowych. Niemniej jednak, EZT poruszają się również na trasach dalekobieżnych np. osławione Pendolino. W EZT jeden lub kilka członów są członami napędowymi (nie zawsze muszą występować na początku pojazdu), a dostawienie kolejnych wagonów (a w zasadzie członów) jest niemożliwe.
Lokomotywy to z kolei pojazdy trakcyjne, które służą do ciągnięcia lub pchania wagonów i stanowią element napędzający cały zespół trakcyjny. Lokomotywy są najczęściej używane w transporcie towarowym, ale również pasażerskim na dalekich trasach. Ilość wagonów ciągniętych przez lokomotywę można bez problemu modyfikować.
NWG (NEWAG) tworzy grupę kapitałową, w której skład, oprócz jednostki dominującej wchodzą cztery spółki zależne: Newag Inteco, Newag IP Management, NEWAG Lease Sp. z o.o. Sp. Komandytowo-Akcyjna oraz NEWAG Lease Sp. z o.o. Jednostka dominująca i Newag Inteco to dwie spółki, które zajmują się produkcją taboru szynowego i systemów sterowania oraz świadczeniem usług naprawy i modernizacji taboru szynowego. Pozostałe podmioty prowadzą działalność w ramach zarządzania know-how, marką oraz znakiem towarowym, a także organizacją finansowania przedsiębiorstwa, controllingiem, leasingiem oraz dzierżawą taboru kolejowego.
Newag koncentruje swoją działalność w kraju, a większość klientów przedsiębiorstwa to podmioty należące do Skarbu Państwa oraz lokalne samorządy terytorialne. Sprzedaż Newagu opiera się na umowach pozyskiwanych w postępowaniach przetargowych, organizowanych na podstawie przepisów ustawy Prawo Zamówień Publicznych. Możliwość uczestnictwa w przetargach na produkcję, modernizację czy naprawę taboru kolejowego jest mocno ograniczona szeregiem przepisów i certyfikatów, które muszą posiadać oferujący. Stąd wysokiej bariery wejścia w ten obszar rynku. Umowy zawierane na podstawie postępowań przetargowych posiadają konkretną specyfikację produktu, a także terminy ukończenia poszczególnych etapów. Niedotrzymanie któregokolwiek z warunków kontraktu może skutkować naliczeniem kar pieniężnych.
Ciężka, ogromna i zysk z niej spływa…
Analizując sprzedaż przedsiębiorstwa z perspektywy ostatniej dekady, pierwsze co rzuca się w oczy to jej spore zróżnicowanie. Przyczyn rozbieżności należy szukać w cykliczności zamówień, o czym szerzej będzie w dalszej części tekstu. Niemniej jednak, zakładając duże uproszczenie można przyjąć, że generowane wartości przychodów na przestrzeni lat oscylowały wokół 1 mld zł.
Prognozowanie sprzedaży przedsiębiorstwa w krótkim okresie czasu spędza sen z powiek analitykom. Jak można przeczytać w raporcie „Przychód powstaje w momencie, gdy kontrola nad towarami lub usługami przechodzi w ręce klienta, a w zależności od spełnienia określonych warunków przychody są albo rozkładane w czasie w sposób odzwierciedlający wykonanie umowy albo ujmowane jednorazowo w momencie przeniesienia kontroli nad towarami lub usługami na klienta.” Z powyższego wynika, że sprzedaż taboru kolejowego jest najprawdopodobniej ewidencjonowana w momencie jego przekazania klientom. Umowy są podpisywane z reguły na kilkuletni okres czasu. Trafienie z przekazaniami maszyn w poszczególnych kwartałach jest bardzo trudne, stąd mogą się pojawiać spore rozbieżności w kwartalnych raportach i konsensusach analityków.
O ile, w ujęciu rocznym, sprzedaż mocno fluktuuje, o tyle patrząc długoterminowo, można zauważyć tutaj tendencję wzrostową. Z dużym prawdopodobieństwem w najbliższej przyszłości, może być ona kontynuowana, zważywszy szczególnie na ilość podpisywanych w ostatnich miesiącach przez przedsiębiorstwo umów oraz szacowane wydatki publiczne na rozbudowę kolei.
Poniżej przedstawiono zagregowane umowy Newagu, o których spółka komunikowała w raportach ESPI od początku 2023 r. Liczby są wyrażone w wartościach netto.
