Bezpieczeństwo, nie tylko finansowe

Dlaczego bezpieczeństwo w pracy jest ważne?

Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w firmie, a także ma obowiązek chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie odpowiednich warunków pracy - wynika to wprost z art. 207 Kodeksu pracy. Jednak zgodność z przepisami to nie jedyny argument, który przemawia za dbaniem o stan BHP w firmie. Priorytetem jest zdrowie pracowników. Zaniedbania w kwestii BHP zwiększają bowiem ryzyko chorób zawodowych oraz zdarzeń nagłych, które mogą doprowadzić do urazów, a nawet śmierci pracownika.

Jak wynika z raportu Głównego Urzędu Statystycznego, w 2024 roku zgłoszono 66 713 wypadków przy pracy, w tym 170 wypadków zbiorowych. W wyniku tych zdarzeń ucierpiało 67 000 pracowników, z czego 459 poszkodowanych odniosło obrażenia ciężkie, natomiast 250 osób zmarło. Statystyki GUS pokazują, że kwestia BHP nadal wymaga poprawy. Choć w porównaniu do 2023 roku liczba wypadków spadła, to wzrosła liczba zdarzeń ze skutkiem ciężkim i śmiertelnych.

Nowoczesne technologie zwiększające bezpieczeństwo pracy

Od kilku lat liczba wypadków przy pracy utrzymuje się na podobnym poziomie (66-68 tys.). Firmy potrzebują jednak nowych rozwiązań, dzięki którym bezpieczeństwo w pracy ulegnie znaczącej i trwałej poprawie. Obligatoryjne metody w postaci środków ochrony indywidualnej czy szkoleń BHP często okazują się niewystarczające ze względu na szybkie tempo pracy, wadliwą organizację czy brak doświadczenia. W związku z tym firmy coraz częściej wdrażają nowoczesne systemy, które poprawiają bezpieczeństwo pracy, a także zmniejszają ryzyko przestojów i strat materialnych. Poniżej przedstawiamy przykłady obszarów, w których można zastosować nowe technologie BHP.

Oznakowanie poziome

Do wielu wypadków dochodzi przez nieuwagę pracowników, często w połączeniu ze złą organizacją ruchu na terenie zakładu pracy. Aby zmniejszyć ryzyko takich zdarzeń, przedsiębiorca może zastosować lasery ML do wyznaczania ciągów komunikacyjnych oraz projektory wyświetlające znaki na podłodze. Wykonane w ten sposób oznakowanie może zapewniać większą skuteczność niż linie wyznaczone farbą lub kolorową taśmą samoprzylepną czy znaki w formie tablic i naklejek. Znaki świetlne są bardzo dobrze widoczne niezależnie od warunków oświetleniowych, a ponadto nie ulegają uszkodzeniu pod wpływem intensywnego ruchu czy zmiennych warunków atmosferycznych. Co więcej, lasery i projektory umożliwiają szybką modyfikację oznaczenia, co zapobiega przestojom w pracy (wykonanie nowego oznakowanie za pomocą farb, taśmy lub naklejek zajmuje znacznie więcej czasu).

Systemy antykolizyjne

Firmy coraz częściej korzystają także z systemów, które zmniejszają ryzyko wypadków z udziałem środków transportu bliskiego. Jako przykład może posłużyć system kamer do detekcji ruchu (ang. motion detection camera system). Jest to system wspierany przez sztuczną inteligencję, który rozpoznaje pozycję pieszych w otoczeniu wózka widłowego lub innego środka transportu. Po wykryciu podwyższonego ryzyka kolizji system wysyła ostrzeżenia wizualne i dźwiękowe, dzięki czemu pracownicy zyskują więcej czasu na prawidłową reakcję. Liczbę wypadków można zmniejszyć także poprzez proste rozwiązania w postaci urządzeń ostrzegawczych montowanych na regałach czy dodatkowego oświetlenia ostrzegawczego do wózków widłowych.

Absencja pracowników w wyniku wypadku przy pracy

Wypadki przy pracy najczęściej prowadzą do absencji pracownika. Według danych GUS w 2024 roku na jednego poszkodowanego przypadały ok. 43 dni niezdolności do pracy. Dla porównania, 212 poszkodowanych w ogóle nie korzystało ze zwolnienia lekarskiego, natomiast u zdecydowanej większości (18 704 osoby) wypadek spowodował absencję w wymiarze 4-13 dni. Najwięcej dni nieobecności odnotowano w następujących sektorach:

• przetwórstwo przemysłowe (20 972),

• handel i naprawa pojazdów samochodowych (9 209),

• opieka zdrowotna i pomoc społeczna (7 324),

• transport i gospodarka magazynowa (5 975).

W wymienionych branżach stwierdzono także najwięcej długotrwałych absencji przekraczających 90 dni.

Wypadki w pracy a przestoje w przedsiębiorstwie

Wypadki w firmie i wynikająca z tego absencja chorobowa pracowników mogą przyczynić się do przestojów, które obniżają rentowność przedsiębiorstwa. Dotyczy to szczególnie tych branż, w których praca człowieka jest trudna do szybkiego zastąpienia, a opóźnienie jednego etapu zatrzymuje kolejne procesy, co zagraża terminowości realizacji zamówień czy zleceń. Brak pracownika może stanowić również problem organizacyjny. Kierownictwo musi bowiem zapewnić zastępstwo, co w niektórych przypadkach wymaga poświęcenia dodatkowego czasu na rekrutację i wdrożenie pracownika (a jak wiadomo, czas to pieniądz). Problem ten występuje szczególnie w firmach korzystających z pracy wykwalifikowanych specjalistów, których nie można zastąpić pozostałymi pracownikami.

Branże szczególnie wrażliwe na przestoje spowodowane brakiem pracowników:

• produkcja przemysłowa,

• budownictwo,

• transport i magazynowanie,

• handel i e-commerce,

• gastronomia i hotelarstwo,

• ochrona zdrowia i pomoc socjalna,

• usługi specjalistyczne (np. w IT).

Jak wypadki przy pracy wpływają na rachunek finansowy?

Wypadki przy pracy mają realny wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorstwa, w tym również na pracę innych osób. Z danych zebranych przez GUS wynika, że w 2024 roku firmy straciły 32 499 roboczogodzin z powodu wypadków przy pracy. Najwięcej straconych roboczogodzin odnotowano w sektorze przetwórstwa przemysłowego (12 164), przemyśle górniczym i wydobywczym (3486) oraz budownictwie (2 568). Stracone roboczogodziny wiążą się z przestojami i opóźnieniami, co przekłada się na spadek wydajności przedsiębiorstwa.

Ponadto wypadki przy pracy powodują straty materialne. Na przykład wypadek w magazynie może doprowadzić do uszkodzenia składowanych towarów, infrastruktury (np. ścian hali magazynowej) lub wyposażenia (np. wózka widłowego). Według danych GUS w 2024 roku straty materialne spowodowane wypadkami przy pracy wynosiły prawie 3,5 mln złotych. Najwyższe straty odnotowano właśnie w transporcie i gospodarce magazynowej (ponad 1 mln złotych). Straty materialne nie tylko stanowią dodatkowe obciążenie finansowe dla firmy, ale mogą również przyczynić się do przestojów i utraty klientów.

Wiedzą z zakresu technologii BHP podzielili się eksperci z adaptico.pl.