Podobno „nie matura, lecz chęć szczera zrobi z ciebie inżyniera (w oryginale: oficera)”, jednak w rzeczywistości dyplom jest tak samo ważny jak umiejętności i chęć do pracy. W wielu branżach niezbędne jest wykształcenie wyższe kierunkowe, o którym trzeba pomyśleć już w liceum, na etapie wyboru przedmiotów do matury i przygotowań do egzaminu. Dlaczego dobrze zdana matura otwiera drzwi do satysfakcjonującej kariery zawodowej?
Liceum - pierwszy krok w dorosłość
Dawniej uważano maturę za najważniejszy egzamin w życiu. Dziś odchodzi się od tego stwierdzenia i podkreśla, że również bez zdanej matury można rozwijać się i czerpać satysfakcję ze swojego życia zawodowego. To prawda, jednak decyzje podjęte w liceum nie pozostają bez wpływu na dorosłe życie. Brak matury pozbawia nas możliwości zdobycia wyższego wykształcenia, które jest niezbędne m.in. w zawodach prawniczych, medycznych i w sektorze edukacji. Z kolei zły wybór przedmiotów maturalnych może sprawić, że dostaniemy się na mało przyszłościowy kierunek studiów, w którym wkrótce zabraknie pracy ze względu na rozwój sztucznej inteligencji czy nadpodaż kandydatów. Warto zatem jeszcze przed klasą maturalną dobrze przemyśleć kwestię podejścia do matury i wyboru przedmiotów, jak i swojej przyszłości zawodowej.
Jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać świadectwo dojrzałości?
Obecnie obowiązkowymi przedmiotami na maturze są język polski w części pisemnej i ustnej, matematyka w części pisemnej oraz język obcy nowożytny w części pisemnej i ustnej (możliwe jest także przystąpienie do egzaminu z języka łacińskiego w części pisemnej). Maturzysta musi przystąpić do egzaminów z tych przedmiotów, a następnie otrzymać z nich wymaganą liczbę punktów (30%). Obowiązkowe egzaminy pisemne zdawane są na poziomie podstawowym. Dodatkowo maturzysta musi przystąpić do egzaminu z jednego przedmiotu dodatkowego zdawanego na poziomie rozszerzonym. Obecnie z tego egzaminu nie trzeba mieć 30% punktów, jednak prawdopodobnie próg zdawalności dla dodatkowego przedmiotu zacznie obowiązywać od 2028 roku.
Wybór przedmiotów maturalnych - jedna z najważniejszych decyzji maturzysty
W biznesie ważne jest jasne planowanie, w którym odpowiemy sobie na pytania:
-
co chcemy osiągnąć;
-
dlaczego do tego dążymy;
-
jak osiągniemy wyznaczony cel.
Analogiczne podejście jest bardzo przydatne w liceum, gdy uczniowie zastanawiają się nad wyborem przedmiotów maturalnych. Przed wypełnieniem deklaracji maturalnej, warto odpowiedzieć sobie na pytania:
-
co zamierzam robić w dorosłym życiu (np. chcę zostać lekarzem);
-
dlaczego chcę pójść tą drogą (np. zależy mi na wysokim wynagrodzeniu, rozwoju i stabilności);
-
co muszę zrobić w tym momencie, aby zrealizować ten cel (np. muszę przystąpić do matury z biologii i chemii, uzyskać jak najwyższą liczbę punktów).
Czasami motywacja nie jest na tyle silna, aby zachęcić ucznia do wyboru niektórych przedmiotów. Przykład? Abiturient chce studiować kierunek lekarski na prestiżowej uczelni, ale przegląda tablice maturalne z chemii i stwierdza, że to nie dla niego. Jako przedmiot dodatkowy wybiera tylko biologię i ma nadzieję, że to wystarczy do rekrutacji na medycynę. Niestety jest w błędzie, ponieważ zwykle uczelnie wymagają wyników z co najmniej dwóch przedmiotów na poziomie rozszerzonym: biologii, chemii, fizyki lub matematyki. W dodatku czasami biologia i chemia są obowiązkowe.
Jak uzyskać wysoki wynik na maturze? Gdy 30% nie wystarczy
Droga do dobrze płatnego zawodu bywa długa i wyboista, a licealiści przekonują się o tym już podczas sprawdzania wymagań rekrutacyjnych na państwowych uniwersytetach i politechnikach. Prestiżowe uczelnie mają bardzo wysokie progi rekrutacyjne i mogą wymagać co najmniej 40-60% punktów ze wskazanych przedmiotów. W przypadku uzyskania mniejszej liczby punktów (np. 30%) kandydat może w ogóle nie zostać uwzględniony w procesie rekrutacyjnym. W dodatku na bardzo obleganych kierunkach (np. lekarskim) można nie dostać się na wybraną uczelnię nawet pomimo przystępnego progu punktowego. Wysoki wynik z matury (np. 80-90%) jest tutaj przepustką, która zapewnia miejsce na uczelni przed innymi kandydatami.
Wysokie wymagania obowiązują szczególnie w bardzo dobrych uczelniach i na najpopularniejszych kierunkach, dlatego młode osoby marzące np. o karierze lekarskiej powinny rozważyć dodatkowe wsparcie w przygotowaniach do egzaminów. Mogą to być na przykład korepetycje z biologii czy kurs z chemii. Ważne jest też, aby zacząć przygotowania do matury jak najwcześniej, aby nie zabrakło czasu na powtórzenie całego materiału. Kluczowe jest też rozwiązywanie zadań maturalnych z poprzednich lat, zwracając uwagę na często powtarzające się pytania i schemat oceniania stosowany przez egzaminatorów.
Czy wysoki wynik z matury to gwarancja sukcesu zawodowego?
Wysoki wynik z egzaminów maturalnych jest ważnym krokiem w osiągnięciu celu zawodowego. Na przykład dobrze zdana matura z chemii i biologii może zapewnić abiturientowi miejsce na kierunku lekarskim na dobrej uczelni. Po ukończeniu studiów początkujący lekarz zwykle nie ma najmniejszego problemu ze znalezieniem zatrudnienia w państwowych i prywatnych placówkach medycznych. Ma też pewność, że nie zostanie zastąpiony przez automatyzację i sztuczną inteligencję, a jego wynagrodzenie będzie znacznie wyższe od minimalnego. W dodatku lekarz ma duże możliwości rozwoju zawodowego - może zrobić specjalizację, otworzyć własny gabinet czy prowadzić wykłady na uczelni. Niemniej o sukcesie zawodowym decydują nie tylko wyniki z matury, ale także zaangażowanie, umiejętności i podejmowanie trafnych decyzji.